Waarom kristalliseert honing?

Je opent een pot honing die eerst prachtig vloeibaar was en ontdekt ineens kleine kristallen. Een paar weken later is misschien zelfs de hele pot stevig geworden.

Is de honing bedorven?

Gelukkig niet.

Kristallisatie is een natuurlijk proces dat bij veel soorten honing vroeg of laat optreedt. En juist als je goede honing koopt, is het interessant om te begrijpen waarom de ene honing maanden vloeibaar blijft terwijl een andere al snel een romige structuur krijgt.

Wat gebeurt er wanneer honing kristalliseert?

Honing bestaat voor een belangrijk deel uit natuurlijke suikers, voornamelijk glucose en fructose, naast water en allerlei stoffen die van nature uit nectar en de verwerking door bijen afkomstig zijn.

Glucose lost minder gemakkelijk op in water dan fructose. Na verloop van tijd kan een deel van de glucose daarom uit de vloeibare honing treden en kleine kristallen vormen.

Eerst zie je misschien een lichte waas. Vervolgens ontstaan kleine korreltjes en uiteindelijk kan de structuur van de hele pot veranderen.

Dat is kristallisatie.

Waarom kristalliseert de ene honing sneller dan de andere?

Hier wordt honing pas echt interessant.

Niet iedere bloem levert nectar met precies dezelfde samenstelling. Daardoor verschilt ook de verhouding tussen glucose en fructose van honing tot honing.

Sommige honingen kristalliseren relatief snel. Andere kunnen lange tijd vloeibaar blijven.

Ook de temperatuur waarop je de honing bewaart, de hoeveelheid water en kleine natuurlijke deeltjes in de honing kunnen invloed hebben op de vorming van kristallen.

Daarom kunnen twee authentieke honingen zich totaal verschillend gedragen.

Is gekristalliseerde honing echte honing?

Gekristalliseerde honing kan absoluut echte honing zijn.

Maar draai de redenering niet om: kristallisatie is op zichzelf geen bewijs dat een honing puur, rauw of onvervalst is.

Dat onderscheid vinden we bij Puur Terra belangrijk.

Op internet kom je allerlei thuistests tegen waarmee je zogenaamd binnen een paar seconden kunt bepalen of honing echt is. De werkelijkheid is ingewikkelder.

Wil je serieus iets weten over authenticiteit en herkomst, dan zijn traceerbaarheid, informatie van de imker en – waar nodig – professionele analyses veel waardevoller dan een trucje met een glas water of een lepel.

Kun je gekristalliseerde honing nog eten?

Ja.

Kristallisatie is op zichzelf geen teken van bederf.

Sterker nog: sommige mensen vinden de nieuwe structuur juist lekkerder. De honing wordt dikker en kan een bijna romige textuur krijgen die heerlijk is op vers brood of bij kaas.

Wil je de honing toch weer vloeibaarder maken? Dan kun je de gesloten pot voorzichtig in lauwwarm water zetten.

Vermijd onnodig hoge temperaturen als je vooral het oorspronkelijke aroma van de honing wilt behouden.

Waarom wordt honing soms bewust romig gemaakt?

Niet iedere romige honing is toevallig zo geworden.

Imkers en producenten kunnen het kristallisatieproces ook gecontroleerd laten verlopen om zeer fijne kristallen te krijgen. Hierdoor ontstaat een gladde, smeerbare honing.

Dat noemen we vaak crèmehoning.

Het is dus niet een ander soort honing, maar honing waarvan de structuur bewust is gestuurd.

Wat zegt kristallisatie dan wél?

Vooral dat honing een fascinerend natuurproduct is.

De structuur kan veranderen. De kleur kan per oogst verschillen. En honing van verschillende bloemen en landschappen kan zich heel anders gedragen.

Dat is precies waarom wij honing liever niet beoordelen op de vraag of iedere pot er altijd identiek uitziet.

Bij Puur Terra zoeken we liever naar het verhaal erachter:

Waar komt de honing vandaan? Welke bloemen groeiden daar? Wie hield de bijen? Wanneer werd er geoogst? En kunnen we de herkomst traceren?

Een goede honing hoeft voor ons niet ieder jaar exact hetzelfde te zijn.

De natuur is dat tenslotte ook niet.